Osiem osób, które twierdzą, że padły celem w greckiej aferze znanej jako Predatorgate, złożyło pozew cywilny przeciwko ateńskiemu producentowi spyware odpowiedzialnemu za to narzędzie inwigilacyjne, domagając się łącznie 8 mln euro odszkodowania.
Według prawnika powodów, Zachariasa Kessesa, każdy z nich żąda 1 mln euro zadośćuczynienia za krzywdę moralną w związku z kompromitacją urządzeń, do której miało dojść między 2020 a 2021 rokiem. W grupie znajduje się dziennikarz Thanasis Koukakis, jedna z najbardziej znanych osób powiązanych ze skandalem, a także prawnicy, pracownicy wywiadu i funkcjonariusze organów ścigania.
W pozwie wymieniono Intellexa SA oraz 13 osób związanych z szerszą siecią korporacyjną otaczającą Predator, w tym założyciela firmy, Tala Diliana. Kesses powiedział, że dokument opisuje, jak firmy i osoby fizyczne miały rzekomo wspólnie opracowywać, promować i wykorzystywać spyware.
Tło skandalu
Predator to komercyjna platforma spyware, która potrafi przejąć kontrolę nad telefonami i pozyskiwać z nich dane. Znalazła się pod lupą w Grecji po doniesieniach, że dziesiątki osób publicznych otrzymały wiadomości tekstowe zawierające złośliwe linki. Śledczy stwierdzili później, że wiadomości te wykorzystywały luki w Chrome i Androidzie.
Greckie władze wielokrotnie zaprzeczały, jakoby państwo lub jego służby wywiadowcze były zaangażowane w tę operację. W opinii prokuratorskiej z 2024 roku stwierdzono, że nie znaleziono dowodów łączących rząd lub służby wywiadowcze z nadużyciami, choć organizacje społeczeństwa obywatelskiego nadal kwestionują, czy podmioty publiczne odegrały rolę w pozyskaniu lub wdrożeniu tego narzędzia.
Ekosystem Intellexa spotkał się również z presją międzynarodową. W 2024 roku Departament Skarbu USA dodał kilka powiązanych firm, w tym Intellexa SA z siedzibą w Atenach oraz podmioty w Irlandii, Macedonii Północnej i na Węgrzech, do listy sankcyjnej za wspieranie Predatora.
Wcześniej w tym roku grecki sąd ds. wykroczeń uznał kilka osób powiązanych z siecią za winne naruszenia tajemnicy komunikacji i bezprawnego uzyskania dostępu do danych osobowych. Otrzymały one wysokie wyroki więzienia, choć spodziewane są odwołania, a greckie prawo ogranicza maksymalny okres, który może zostać faktycznie odbyty.
Rosnąca presja na UE
Pozew został złożony w czasie, gdy działacze naciskają na Unię Europejską, aby przyjęła bardziej zdecydowane podejście do nadużywania spyware w państwach członkowskich. Podobne kontrowersje pojawiły się w Hiszpanii, na Węgrzech i w Polsce, wzmacniając apele o skuteczniejsze śledztwa i większą rozliczalność.
- Powodowie domagają się po 1 mln euro zadośćuczynienia za krzywdę moralną.
- Pozew jest skierowany przeciwko Intellexa SA i 13 powiązanym osobom.
- Grupy kampanijne wzywają UE do bardziej zdecydowanego badania wykorzystania spyware.
